Rust in de klas. Een aantal tips.

Regelmatig hoor je leerkrachten verzuchten: “Hoe breng ik meer rust in de klas. Al die kinderen die iets hebben. Wat verwachten ze nu eigenlijk van mij? Ik ben opgeleid om kinderen te leren lezen en rekenen, wiskunde te geven of een taal te leren. Het woord zegt het eigenlijk al. Ik ben LEERkracht. Ik ben geen gedragswetenschapper of specialist die alle nieuwe termen en ondersteuningsmogelijkheden kent. Dyslexie, ADD, ADHD, autisme, taalontwikkelingsstoornis (TOS), HSP, beelddenken en ga zo maar door. Hoe doe ik dat in mijn klas?”

Met 30 kinderen in de klas is dit inderdaad soms een hele uitdaging. Maar ook zonder kennis te hebben van al deze uitdagingen, kun je als leerkracht verschil maken met een aantal eenvoudige tips. Zo zorg je voor rust en gevoel van veiligheid in de klas.

Doceer en doseer

Houd de inrichting van lokaal rustig

Erg leuk alle werkjes aan de muur en soms ook langs het plafond. Het kinderbrein is echter nog volop in ontwikkeling. Kinderen krijgen zo de hele dag onnodig veel prikkels binnen en moeten hard werken deze te filteren. Een rustig ogend klaslokaal zorgt ook bij jou als juf of meester voor meer rust in het hoofd. En een rustige juf of meester betekent meer rust bij de kinderen en in de klas. Grapjes maken is uiteraard een uitzondering 😊

Begrijpelijke instructie

  • Geef het onderwerp context

Alles is nieuw voor een kind. Als het begint met letters en cijfers leren, heeft het geen idee waar dit eindigt. Hoeveel letters zijn er? Welke vormen hebben die allemaal. Waarom leer ik eigenlijk letters? Wat ga je er mee doen? Hetzelfde geldt voor cijfers. Voor een kind is het prettig om aan het begin een beeld te hebben van “wat” en vooral ook “waarom” ze iets gaan leren? Zo kan het kind met aandacht de lessen volgen zonder afgeleid te zijn door de vraag “waar wil de juf of meester naar toe? Ik begrijp het niet”. Zorg dat de context ook aansluit bij de voorkennis van de kinderen. Zeker ook voor vakken als aardrijkskunde of geschiedenis is context belangrijk. Bijvoorbeeld “Romeinen”, wat is dat? Licht in grote lijnen toe wie of wat dit zijn en vertel wat ze kunnen verwachten als ze gaan leren over een onderwerp. Voorspelbaarheid geeft rust in het hoofd.  

Richt de dag, ruimte en informatieoverdracht zo in dat alle kinderen meedoen
  • Maak de informatie en je verhaal visueel 

Kortom zorg voor een plaatje bij je praatje. Je herkent het vast: je zit bij een lezing of bijeenkomst en er komt een brij aan woorden op je af. Je haakt af en volgt het verhaal niet meer. Zo werkt het bij kinderen ook.  

  • Houd je instructie kort 

Ben niet te lang zelf aan het woord. Vermijd in je instructie zoveel mogelijk abstracte woorden, of maak ze visueel, geef voorbeelden die aansluiten bij de belevingswereld van het kind en maak het interactief.  

Autonomie van het kind stimuleren 

Ieder kind heeft van nature behoefte aan autonomie. Kinderen willen net als wij graag de dingen zelf bepalen, uitzoeken en uitproberen. Bij kinderen met een uitdaging bestaat de neiging, vaak vanuit een goede bedoeling, om als volwassenen overmatig te gaan helpen of het over te nemen. Bijvoorbeeld een kind met TOS of dyslexie heeft iets meer tijd nodig om antwoord te geven op een vraag omdat de informatieverwerking en woordvinding is minder snel gaat. Geef het kind de tijd en ruimte om zelf de juiste woorden te vinden. Ook kinderen ruimte bieden om zelf te mogen kiezen, draagt bij aan het ontwikkelen van eigen autonomie. Is deze ruimte er niet, dan kan dit zorgen voor frustratie bij een kind en kan zelfs leiden tot gedragsproblemen.  

Rust in de klas zorgt dat de onzichtbare triggers van stress zo min mogelijk vat krijgen op kinderen.

Deze tips zijn eenvoudig toe te passen zowel in het basisonderwijs als op het voortgezet onderwijs. En ook thuis zijn ze toe te passen door ouders om zo de rust en gezelligheid positief te stimuleren.

Veel succes met “doseren”!