Goede motoriek geeft richting

Ik zie jou nu nog maar één keer, een mooie uitspraak van een jongedame van 9 jaar in mijn praktijk. Dit soort uitspraken hoor ik vaker als psychomotorisch kindercoach. Ik probeer me dan voor te stellen hoe dat moet zijn. Je zit in een klas met 24 kinderen en 1 leerkracht. Dan zie je dus voortdurend 48 kinderen en 2 leerkrachten. Overweldigend en een flinke uitdaging om je te focussen en concentreren als kind. Of tikkertje spelen met vriendinnen. Ben je voortdurend te laat als tikker? Tik je regelmatig in de lucht? Hoe veilig voel je je eigenlijk als kind? En goed leren lezen en schrijven is een hele uitdaging. Hoe ontwikkel je een goed woordbeeld als de letters niet scherp en misschien wel in tweevoud te zien zijn. Faalangst ligt op de loer.

De wereld door de ogen van het kind

Als kind weet je niet beter. Dit is hoe de wereld er door jouw ogen uitziet. Je voelt wel dat het bij jou anders werkt dan bij andere kinderen. Je bent onhandig, het leren lezen gaat lastig en de wereld om je heen voelt soms onveilig. Dat jij de wereld letterlijk op een andere manier waarneemt dan andere kinderen, heb je logischerwijs geen weet van. Boosheid en frustratie kunnen zich ontwikkelen of je trekt je terug om de interne stress, die je ervaart, het hoofd te bieden. Of om gewoon uit te rusten, want dit kost erg veel energie.

Motoriek als kompas

Bij het horen van zo’n uitspraak – Ik zie jou nu nog maar één keer! – maakt mijn hart een sprongetje. Yes! We hebben een mooie stap gezet. Samen zijn we teruggegaan naar de basis: het lichaam en de zintuigen. We hebben gekeken naar de motorische vaardigheden. Zijn deze al voldoende ontwikkeld om het lichaam en de ogen nauwkeurig te sturen? Werken beide ogen, maar ook handen goed samen? En is het kind in staat om eenvoudig de eigen middenlijn te passeren of zoekt het onbewust foefjes om de motorische eisen die school stelt, te omzeilen? En zit het kind lekker in zijn of haar vel? Iedere keer weer een nieuwe, unieke puzzel. En als de puzzelstukjes dan op deze manier op zijn plek vallen en er zit zo’n kleine topper met een grote grijns voor je, prijs ik me gelukkig dat ik verschil heb mogen maken voor de toekomst van dit kind vol talenten.

Werken de ogen van jouw kind optimaal?

Om te weten of je kind in staat is optimaal gebruik te maken van zijn of haar ogen, is uiteraard gezichtsscherpte een belangrijke graadmeter. Dit is wat de opticien meet. Op school moet een kind echter bijvoorbeeld ook in staat zijn de ogen voor langere tijd op één punt te richten en vervolgens de ogen rustig langs een zin te laten bewegen. En wat de ogen dan waarnemen, moet het kind betekenis weten te geven, oftewel begrijpend lezen of waarnemen. Er zijn diverse signalen op school, thuis en met op de sportvereniging die mogelijke indicatie zijn voor problemen in het functioneren van de ogen:

Herkennen van problemen met optimaal gebruiken van de ogen

Eenvoudig testen gebruik van de ogen

Met een kleine test kun je eenvoudig kijken of je kind zijn of haar ogen goed weet te sturen. Ga voor het kind staan met een potlood in de hand. Houd het potlood op ongeveer 30 cm afstand van de ogen, tussen beide ogen (voor de neus). Beweeg het potlood rustig van links naar rechts (steeds op ongeveer 30 cm) en laat het kind het potlood met uitsluitend de ogen volgen. Het hoofd blijft stil. Volgen de ogen rustig? Of maken ze sprongetjes of zie je haperingen. Heb je de indruk dat het kind heel geconcentreerd (eerder vanuit het denken, dan als een geautomatiseerde beweging) bezig is om de taak te volbrengen? Klaagt het kind over pijn, branderige ogen. Dan direct stoppen. Bij twijfel is met een eenvoudige visuele screening problemen in het gebruik van de ogen uit te sluiten.

Contact

Twijfel je? Nee gerust contact met me op voor vrijblijvend advies.


kinderen in beweging

Een goede basis voorkomt leerproblemen

Category : Psychomotoriek

Sommige kinderen “fietsen” op hun gemak de hele basisschool door. Andere kinderen, net zo slim als hun klasgenootjes, hebben meer hobbels te nemen. “Het zit er wel in, maar het komt er (nog) niet uit”, hoor je ouders en leerkrachten regelmatig zeggen. “Hij oefent heel hard met lezen, maar hij blijft een trage lezer.” “Mijn kind kan zich moeilijk concentreren in die grote, drukke klassen.” Op school denkt men in de richting van dyslexie, ADD of ADHD als oorzaak.

Actieve reflexen 

Ondertussen begint er in Nederland steeds meer kennis te komen over leerproblemen en de onderliggende oorzaken. Een van deze nog onbekende oorzaken zit in de onrijpheid van het centraal zenuwstelsel. Iedereen kent de primaire reflexen van baby’s zoals de schrikreflex, grijpreflex, en andere bewegingsreflexen die baby’s nodig hebben om zich te ontwikkelen. Het leert ze dat je je handje beter niet op een warme kachel kunt houden, iets op te pakken, kruipen en uiteindelijk lopen. Als een baby iets geleerd heeft, verdwijnt deze reflex langzaam aan. Dit gebeurt door de bewegingen die een baby maakt. Ons bewegingspatroon is de laatste jaren echter enorm veranderd. Dit is een van de oorzaken dat er een toename is te zien in het aantal kinderen waarbij deze reflexen op de achtergrond aanwezig blijven. Wat nog relatief onbekend is, is dat deze onrijpheid van het zenuwstelsel effect heeft op het ontspannen kunnen leren bij kinderen. Het artikel “Leerproblemen en een onrijp zenuwstelsel: Zonder een goed fundament kun je niet bouwen” van hetkind geeft een mooie uitleg over het effect van dit onrijpe zenuwstelsel op het leren en de eenvoudige oplossingen die er zijn om dit te integreren, zodat het ontspannen leren alsnog op gang komt.

Niet alleen kinderen in ontwikkeling kunnen hinder ondervinden in hun motorische ontwikkeling door actieve reflexen. Een ongeval of traumatische ervaring kan reflexen bij volwassenen weer activeren. Dit zorgt voor onbewuste stress van binnenuit het lichaam.


Ogen als oorzaak van problemen met rekenen, lezen en spelling

Category : Psychomotoriek

Komt je kind regelmatig met hoofdpijn en moe uit school, heeft het moeite met rekenen, lezen en spelling, zoals langzaam lezen,  woorden overslaan, bij wijzen met de vinger, of moeite met automatiseren? Allemaal signalen die kunnen horen bij een probleem in het samen “kijken” van beide ogen. Ook wel een visuele disfunctie genaamd. Maar ook moeite met het vangen van een bal, slordig schrijven of makkelijk een beker omstoten kunnen duiden op een visuele disfunctie. De meest bekende vorm is Fixatie Disparatie. In Nederland is nog weinig aandacht voor deze oorzaak van leer- en leesproblemen. Regelmatig benoemen scholen en bureau’s voor onderwijsondersteuning ze als dyslexie, ADD of ADHD.

Dubbel zien en onrust

Als visueel screener en leercoach zie ik steeds vaker kinderen die moeite hebben om beide ogen goed met elkaar te laten samenwerken, tekst rustig te volgen of moeite hebben met het goed “richten” van de ogen. Dit zorgt oa voor dubbel zien van de tekst, moeite om woord voor woord te lezen, maar ook onrust. Het kost deze kinderen veel energie en concentratie om de lesstof op school, die voor zo’n 75% bestaat uit tekst, in zich op te nemen. Dit leidt tot hardnekkige achterstand. Het opnieuw aanbieden van de lesstof (Remedial Teaching) helpt maar ten dele als de oorzaak (visuele disfunctie) niet wordt aangepakt.

In dit Engels gesproken Tedx filmpje “Curing learning-related vision problems” legt dr. Vicky Vandervort op een heldere manier uit wat er precies mis gaat bij het “zien” en de mogelijkheid om de samenwerking tussen de ogen op te lossen oa met oefeningen.

Vanaf maart start ik met visuele screening bij El’sina, werkplaats voor onderwijsactiviteiten in Diemen (onder de rook van Amsterdam). Herkent u uw kind in bovenstaande signalen of het filmpje, meld hem/haar aan om een visuele disfunctie uit te sluiten. Een visuele screening is niet hetzelfde als een oogtest naar ver- of bijziendheid waar de opticien naar kijkt.