Dyslexie of fixatie disparatie?

Fixatie disparatie of dyslexie

Steeds vaker kampen kinderen met problemen in het goed aansturen van beide ogen, waarvan de signalen lijken op  dyslexie. Het stroef sturen van de ogen komt bijvoorbeeld door stress op de ogen door veelvuldig schermgebruik of onvoldoende precieze samenwerking van de ogen. Om echter op school goed mee te komen, is goed “zien”een belangrijke voorwaarde. Om tekst te lezen moet een kind immers in staat zijn langere tijd de ogen te richten en rustig langs de zin te laten bewegen. Wanneer dit richten en volgen met de ogen niet goed gaat, heeft dat effect op de verwerking van de beelden van beide ogen in de hersenen. Het versmelten tot één enkel beeld gaat moeilijk. Hierdoor kan een wazig, wiebelig of zelfs dubbel beeld ontstaan. Dit heeft effect op het ontwikkelen van een goed woordbeeld, begrijpend lezen en kost extra inspanning en energie. Oorzaken zijn te vinden in nog onvoldoende ontwikkelde oogspieren en oogmotoriek.

Goede motoriek geeft richting

Fixatie disparatie herkennen

De meest bekende vorm van visuele problemen is fixatie disparatie. Dit is een verstoring van de informatie die via de ogen binnenkomt als gevolg van oogrichtproblemen in het horizontale en/of verticale vlak. De gezichtsscherpte is vaak in orde als er een visustest wordt afgenomen. Ook het dieptezicht hoeft op zich geen probleem te zijn. Fixatie disparatie kan informatie vervormen en zelfs gedeeltelijk laten verdwijnen. Wat niet aankomt in de hersenen, daar kun je ook niets mee. Mogelijke klachten zijn: hoofdpijn, vermoeidheidsklachten, moeite met lezen, en concentratieproblemen. Vlak na een periode van rust lukt schoolwerk vaak wel, maar naarmate de dag vordert, is focussen op kleine letters moeilijk. De uitdagingen waar kinderen met visuele problemen mee kampen op school, met sport en spel en in het algemeen zijn vrij eenvoudig te herkennen.

Thuis

• Komt erg moe uit school
• Heeft regelmatig hoofdpijn na school met name boven de wenkbrauwen
• Droge, branderige, jeukende ogen (wrijft veel in de ogen)
• Kijkt vaak “moeilijk”, knijpt met de ogen of fronst
• Nek of rugklachten
• Snel last van (zon) licht
• Is “onhandig”; struikelt vaak, stoot zich makkelijk of stoot iets om
• Is lusteloos
• Moeite met rechts / linksherkenning
• Houterige (achterblijvende) motoriek
• Onzeker over eigen kunnen

Bij sport en spel

• Balans en evenwicht is verstoord
• Oog-handcoördinatie klopt niet
• “Bang” voor de bal/moeite met vangen van de bal
• Moeite met afstand schatten en snelle bewegingen
• Laat leren fietsen

Op school

• Slordig (houterig) handschrift
• Slechte pen greep
• Vinger gebruiken tijdens het lezen
• Bij het hardop lezen klinkt het hakkelig
• Slecht begrijpend lezen (hoe langer de zinslengte hoe moeilijker)
• Op blanco vel schrijft men niet horizontaal of letters zweven boven en onder de lijnen
• De spaties tussen de geschreven woorden zijn onregelmatig
• Heeft moeite met natekenen ruimtelijke figuren
• Hoofd niet rechthouden tijdens schoolwerk
• Legt hoofd op een arm op tafel bij het schrijven

of lezen
• Slechte of geen concentratie, veel bewegingsonrust
• Symptomen van dyslexie zoals letters omdraaien, woorden of regels overslaan bij lezen, radend en/of traag lezen
• Moeite met overschrijven van het bord

Fixatie disparatie en wat nu?

Anders dan bij dyslexie is het functioneren van de ogen te verbeteren met oefeningen. Het doel van oefeningen is motorische ontwikkeling van kind weer op juiste spoor te zett

en en zo te zorgen voor ontspannen motorische aansturing van lijf en ogen. In de tussentijd kan het raadzaam zijn tijdelijk te werken met een leesoefenbril of de leestekst om te zetten in vergrootte letters. De inspanning die kinderen met fixatie disparatie moeten leveren, kan leiden tot stress op de ogen en oververmoeidheid. De totale begeleiding is erop gericht om te zorgen voor een goede basis zodat het kind weer ontspannen en met plezier gaat leren.